0fb5b8958781511f73085908915abf4a

Na spacer po warszawskiej Pradze – kamienica Szmula Kaliny

Czteropiętrowy budynek pod numerem 7 nosi nazwę Kamienicy Szmula Kaliny. Początkowo dwupiętrowy dom powstawał etapami w latach 1879-1880, dla majętnego syna mistrza waciarskiego Szmula Kaliny. Jednak posesja przy Ząbkowskiej 7 ma dużo dłuższą historię.

Już w roku 1821 istniał na niej dom Grzegorza Murawskiego oraz tylna oficyna poprzeczna i pomocnicze zabudowania ulokowane wzdłuż wschodniej granicy działki. Przed połową XIX stulecia posesja przeszła w posiadanie Emanuela Kabatnika. Kabatnik posesję sprzedał po upływie niespełna dekady; już w końcu lat pięćdziesiątych należała do Abrahama Sylberfadena. Sylberfaden był właścicielem posesji kilkanaście lat. Około roku 1877 odsprzedał ją Teresie Rudolph, a ta w tym samym roku odsprzedała ją Szmulowi Kalinie. Należy przyjąć, że natychmiast po zakupieniu parceli przystąpił on do budowy kamienicy. 

Dwupiętrowy dom frontowy otrzymał szeroką jedenastoosiową fasadę z balkonami pierwszego pietra na trzeciej i dziewiątej osi. Na drugim piętrze balkon pojawił się na osi środkowej ­ szóstej. Okna na obu kondygnacjach otrzymały sztukatorskie oprawy, na pierwszym piętrze nieco bogatsze. Wsparte na żeliwnych wspornikach balkony otrzymały koszowe balustrady. Równocześnie z kamienicą Szmul Kalina wzniósł oficyny wzdłuż prawego i tylnego boku działki, jednotraktowe i również dwupiętrowe. Ten stan rzeczy trwał około dekady. Przed rokiem 1889 nadbudowano piętro nad domem frontowym i oficyną boczną. Mieszkańcami kamienicy byli w początkach stulecia niemal wyłącznie Żydzi. Działał w niej prywatny dom modlitwy Tobiasza Eisena. Z czasem dobudowano trzecie piętro, a około roku 1910 czwarte. Kamienica wyszła z wojny bez szwanku. W okresie powojennym jednak została skrajnie zdewastowana przez komunalną administrację. Podczas okupacji na podwórzu wybudowano zachowaną do dziś kapliczkę w typie przedsoborowego ołtarza z figurą Maryi, wtórnie zadaszoną i zamykaną na kratę.

 

Kamienica ta jest doskonałym przykładem rozwoju praskiego budownictwa czynszowego. Budynek jeszcze do niedawna miał zupełnie zniszczoną dekorację fasady oraz balkony. Podczas rewitalizacji ulicy Ząbkowskiej odrestaurowano balkony i detale wzorując się na balkonach z podobnej kamienicy przy ulicy Brzeskiej 3. – prace koordynowali architekci Dariusz Hyca i Henryk Łagun. W ramach zachowania charakteru „dawnej Pragi”, szyldy sklepów i punktów usługowych mieszczących się na parterze wykonano w „klimacie”.

 

 



Zobacz również

blog comments powered by Disqus