zoo

Sławni z Pragi – małżeństwo Żabińskich

Jakiś czas temu na naszym blogu opowiadaliśmy o warszawskim Ogrodzie Zoologicznym mieszczącym się na Pradze. Nie sposób jednak mówić o ZOO, nie wspominając osób, które odegrały istotną rolę w jego historii.

Jan Żabiński (ur. 8 kwietnia 1897 w Warszawie, zm. 26 lipca 1974 w Warszawie) był polskim zoologiem, fizjologiem, popularyzatorem zoologii (wydał ponad 60 książek popularnonaukowych, 6 przekładów oraz 32 prace i rozprawy naukowe), a także organizatorem Ogrodu Zoologicznego w Warszawie i jego wieloletnim dyrektorem.

To jednak nie była jego jedyna zasługa. W czasie II wojny światowej, gdy większość zwierząt zginęła lub została wywieziona przez Niemców, w opustoszałych pomieszczeniach ukrywał on wraz ze swoją żoną Antoniną Żydów, którym udało się uciec z warszawskiego getta. Sam zresztą uczestniczył w ich przemycie, odwiedzając getto pod pozorem poszukiwania karmy dla świń,  hodowanych przez Niemców na terenie Ogrodu. Zapewniał uciekinierom nową tożsamość i dokumenty, a Antonina dbała o ich bezpieczeństwo i wyżywienie.

W ciągu trzech lat przez warszawskie ZOO przewinęło się kilkuset Żydów z getta. Dokładna ich liczba z oczywistych względów nie jest znana. Niektórzy z nich, głównie dzieci, mieszkali też w willi Żabińskich. Mimo, że małżeństwo niejednokrotnie było o włos od wpadki, to nie zaprzestało swojej działalności, narażając tym samym życie własne oraz 10-letniego wówczas syna Ryszarda, który często stał na czatach, przechwytywał dzieci uciekinierów, a przede wszystkim musiał utrzymywać to wszystko w tajemnicy.

Ta heroiczna działalność Żabińskich została uhonorowana przez izraelski instytut Jad Waszem tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2007 roku zainspirowała amerykańską pisarkę Dianę Ackerman do napisania książki „The Zookeeper’s Wife” (w Polsce wydana pod tytułem „Azyl. Opowieść o Żydach ukrywanych w warszawskim ZOO”) opartej na pamiętnikach Antoniny Żabińskiej. Na jej podstawie powstaje z kolei w Hollywood film reżyserowany przez Niki Caro. Mamy nadzieję, że dzięki niemu niesamowitą historię małżeństwa z praskiego ZOO pozna cały świat.

źródło: wikipedia

Zobacz również

blog comments powered by Disqus