1920px-Julian_Cegliński_chromolitografia_Warszawa_od_strony_Pragi_1859

Zabytki Pragi – Komora Wodna

Komora Wodną wybudowano w latach 1824 – 1825. To klasycystyczny budynek w rejonie Stara Praga na Pradze Północ przy ul. Kłopotowskiego 1 (d. nr 1/3). Aktualnie służy jako siedziba dzielnicowego Urzędu Stanu Cywilnego. Aby poznać jego historię, warto cofnąć się kilkadziesiąt lat wstecz.

Komora stanowiła siedzibę urzędników Wydziału Mostowego. Była ona budynkiem w którym pobierano opłaty za przejazd i przewóz towarów mostami łyżwowymi oraz sprawującego nadzór nad mostem. Sam pomysł realizacji inwestycji zrodził się podczas analizowania aspektów związanych z tzw. mostami łyżwowymi, które umożliwiały sezonową przeprawę na drugą stronę Wisły już od XVII wieku. Autorem projektu był Antonio Corazzi. Jego projekty do dziś zdobią wiele miejsc Warszawy. Wystarczy wymienić tutaj na przykład gmach Teatru Wielkiego. Budowla wsparta na filarach składa się z wyższego środkowego członu i symetrycznych bocznych skrzydeł. Charakterystycznym elementem budynku komory Wodnej jest także wykonana przez Tomasza Accardiego płaskorzeźba w trójkątnym tympanonie, przedstawiająca greckiego boga mórz, Posejdona, pędzącego na rydwanie ciągniętym przez trytony.

W roku 1864, po zbudowaniu stałego mostu Kierbedzia zarzucono budowanie mostów łyżwowych i tym samym komora znalazła się na uboczu. Stan budynku zaczął się pogarszać, co spowodowało rozebranie w 1869 r. wschodniego skrzydła. Wschodnie skrzydło przebudowano i podwyższono, a budynek zaczął pełnić funkcję domu mieszkalnego dla pracowników praskiego wodociągu. Budynek Komory wodnej przetrwał II wojnę światową bez specjalnych zniszczeń, a w latach 1944-1945 mieszkali tutaj saperzy radzieccy budujący most wysokowodny. Po wojnie do budynku ponownie wprowadzili się zwykli lokatorzy.

Nieremontowany gmach niszczał coraz bardziej. Ratunkiem przed rozebraniem było wpisanie budynku do rejestru zabytków 1 lipca 1965 r. Następnie zajmujące komorę Biuro Turystyczne „Juventur” przeprowadziło tam w latach 1975-1978 generalny remont. Przebudowane przed I wojną światową wschodnie skrzydło zostało całkowicie rozebrane, a następnie przywrócono wygląd budynku do pierwotnego stanu, wg projektu Corazziego. W latach późniejszych komorę zajął Urząd Stanu Cywilnego. W latach 2007-2008 wykonano remont kapitalny budynku. Odnowiono elewację, wymieniono instalacje gazowe, wodno-kanalizacyjne i telekomunikacyjne oraz także część dachu. Zostały tylko stare, drewniane okna. Pod koniec czerwca do budynku wrócił dzielnicowy Urząd Stanu Cywilnego. Od sierpnia 2008 znowu można brać tam śluby.

Zobacz również

blog comments powered by Disqus